Page 155 - ATA YAYINCILIK 7. Sınıf Ben Korkmam Fen Bilimleri Soru Bankası

SAF MADDE VE KARIŞIMLAR

KARIŞIMLAR

Bir maddenin başka bir madde içinde homojen olarak dağılması olayına çözünme denir.
Örneğin, şekerin suda çözünmesi
Su
Şekerli su Şeker, suya eklendikten sonra su molekülleri şeker moleküllerinin etrafı-
Şeker
nı sararak şeker moleküllerinin birbirinden uzaklaşmasını sağlar.

Tuzlu su • Kontrollü deney düzeneklerinde araştırmacının değiştirdiği değişken, bağımsız değişkendir. Bağımsız değişkene bağlı
olarak değişen (deneyin sonucu) bağımlı değişkendir. Deneyde değiştirilmeyen etkenler, kontrol edilen değişkendir.

Çözünme hızını etkileyen faktörler şunlardır:
1 10 g 2 10 g 1. Karıştırma (Çalkalama)
Toz şeker Toz şeker
• Çözeltiyi karıştırmak ya da çalkalamak, çözünme hızını artırır. Çözünme sü-
resini azaltır.
200 mL Su 200 mL Su 2. deney düzeneğinde şekerin çözünme hızı daha fazladır.
20 °C 20 °C

1 10 g 2 10 g 2. Sıcaklık
Toz şeker Toz şeker
• Sıcaklık artarsa çözünme hızı artar. Çözünme süresi azalır.
60 °C 20 °C 1. bardaktaki çayda şekerin çözünme hızı fazladır.

3. Temas Yüzeyi (Tanecik Boyutu)
1 10 g 2 10 g
Küp şeker Toz şeker • Katı maddeleri küçük parçalara ayırmak, taneciklerin çözelti ile daha fazla
temas etmesini sağlar. Yani temas yüzeyini arttırır. Temas yüzeyi arttıkça
katı maddelerin çözünme hızı artar. Çözünme süresi azalır.
200 mL Su 200 mL Su
20 °C 20 °C 2. beherdeki şeker daha hızlı çözünür.

• Çözücü ve çözünenin cinsi, çözücü ve çözünenin miktarı çözünme hızını etkileyen faktörlerdendir.

Aşağıda bazı karışımlara örnekler verilmiştir.
Hava: Karbondioksit + Oksijen + Azot Zeytinyağlı su: Zeytinyağı + Su Gazoz: Su + Karbondioksit

Buna göre,
I. Havadaki gazlar birbiri içerisinde eşit şekilde dağılmışlardır.

II. Su, bütün maddeleri çözer.
III. Gazozdan alınan her numunenin bileşenleri aynıdır.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız II. B) I ve II. C) I ve III. D) II ve III.

Hava, homojen karışım olduğu için maddeler birbiri içinde eşit dağılır. (I. ifade doğrudur.). Su, zeytinyağı ile heterojen ka-
rışım oluşturduğu için su, zeytinyağını çözemez. (II. ifade yanlıştır.) Gazoz homojen karışım olduğu için karışımı oluşturan
maddeler karışımın her tarafına eşit dağılmıştır. (III. ifade doğrudur.)
Yanıt C

154