Page 34 - 3. Sınıf Dil Bilgisi
P. 34

Yapım Ekleri

               Sonuna geldiği kelimenin anlamını değiştiren ve yeni kelimeler türeten eklere yapım ekleri
           denir. Aşağıda yapım eki alarak farklı anlamlar kazanmış bazı kelimeler verilmiştir. Bu kelimeleri
           inceleyelim.



                     kalem -lik    ⇒    kalemlik                              neşe -li    ⇒    neşeli


              “kalem” kelimesi “-lik” ekiyle “Kalem                 “neşe” kelimesi “-li” ekiyle “Keyifli, sevinçli.”
              konulan kutu.” anlamını kazanmıştır.                  anlamını kazanmıştır.





                        süt -çü    ⇒    sütçü                                 gemi -ci    ⇒    gemici


              “süt” kelimesi “-çü” ekiyle “Süt satan               “gemi” kelimesi “-ci” ekiyle “Gemide çalışan

              kimse.” anlamını kazanmıştır.                        veya gemi işleten kişi.” anlamını kazanmıştır.





                         ev -siz    ⇒    evsiz                                  ör -gü    ⇒    örgü


              “ev” kelimesi “-siz” ekiyle “Evi olmayan                 “ör” kelimesi “-gü” ekiyle “Örülerek

              kimse.” anlamını kazanmıştır.                            yapılmış şey.” anlamını kazanmıştır.


               Basit Kelimeler

               Yalnızca çekim eki almış veya kök hâlindeki kelimelere basit kelimeler denir.


            masa " Basit kelime             yol      -      a    " Basit kelime  kalem   -     ler   " Basit kelime

             Kök                           Kök     Çekim eki                      Kök     Çekim eki


                               “Masa, yola ve kalemler” kelimeleri basit kelimelere örnektir.


              Türemiş Kelimeler

              Yapım eki alarak yeni bir anlam kazanan kelimelere türemiş kelimeler denir.


          simit    -     çi      " Türemiş kelime  acı   -    sız   " Türemiş kelime  tuz    -    luk  " Türemiş kelime

           Kök     Yapım eki                    Kök   Yapım eki                    Kök    Yapım eki

                             “Simitçi, acısız ve tuzluk” kelimeleri türemiş kelimelere örnektir.




                                                                             Ata Dil Bilgisi             33
   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39