Page 22 - 3. Sınıf Dil Bilgisi
P. 22

KELİME (SÖZCÜK) BİLGİSİ



               Tek başına anlamı olan veya cümle içinde anlam kazanan ses ve ses birliklerine kelime (sözcük)

           denir. (kedi, tencere, veya, iken…)

               Anlamlarına Göre Kelimeler

               Eş Anlamlı (Anlamdaş) Kelimeler

               Yazılışları ve okunuşları farklı, anlamları aynı olan kelimelere eş anlamlı (anlamdaş) kelimeler
           denir.

               Bu   hediye   onu çok mutlu edecek.         “Hediye” kelimesinin eş anlamlısı “armağan”dır.
                                                           Cümlede “hediye” yerine “armağan” yazıldığında cüm-
               Bu   armağan   onu çok mutlu edecek.
                                                           lenin anlamında herhangi bir değişiklik olmamaktadır.
               Zıt (Karşıt) Anlamlı Kelimeler

               Anlamları birbirinin karşıtı olan kelimelere zıt (karşıt) anlamlı kelimeler denir.


               Üzerinde   ince   bir hırka var.     “İnce”  kelimesinin  zıt  anlamlısı  “kalın”dır.  Cümlede  “ince”
                                                    yerine “kalın” yazıldığında cümle tam tersi yönde anlam ka-
               Üzerinde   kalın   bir hırka var.
                                                    zanmaktadır.
               Eş Sesli (Sesteş) Kelimeler

               Yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları farklı kelimelere eş sesli (sesteş) kelimeler denir.

               Sabah kahvaltısında   çay   içerim.          “Çay” kelimesi birinci cümlede “içecek”, ikinci cüm-

                                                            lede ise “akarsu” anlamında kullanılmıştır.
               Bu   çay   eskiden gürül gürül akardı.


              Etkinlik

           1.  Kelime çiftleri arasındaki anlam ilişkisini örnekteki gibi yazalım.



                 vakit - zaman             sıcak - soğuk            özlem - hasret            bulanık - berrak


                       Eş
              ............................................................  ..............................  ..............................  ..............................
                   anlamlılık
              ............................................................  ..............................  ..............................  ..............................


                 yapay - doğal              tanık - şahit             kirli - temiz              al - kırmızı


              ..............................  ..............................  ..............................  ..............................

              ..............................  ..............................  ..............................  ..............................



                                                                             Ata Dil Bilgisi             21
   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27