Page 242 - 2. SINIF NEW SMILING

5. BASİT MAKİNELER (KALDIRAÇ)
ÜNİTE

KALDIRAÇ
Destek noktası adı verilen sabit bir nokta etrafında dönebilen düz bir çubuktan oluşan basit makinelere kaldıraç denir.
Yükün desteğe olan uzaklığına yük kolu, kuvvetin desteğe olan uzaklığına kuvvet kolu denir.

• Kuvvet kolu büyüdükçe ya da yük kolu küçüldükçe kuvvet kazancı artar. Uygulanan kuvvet azalır.
Kaldıraca uygulanan kuvvete giriş kuvveti, uygulanan kuvvetin yüke etkisine çıkış kuvveti denir.
• Desteğin, yükün ve kuvvetin konumu değiştikçe kaldıraç türü değişir.
Desteğin Arada Olduğu Kaldıraç

Kuvvet kolu, yük kolundan uzun olduğunda kuvvetten kazanç olur. Kuvvet kolu, yük kolundan küçük olduğunda kuv-
vetten kayıp vardır. Kuvvet kolu, yük koluna eşit olduğunda kuvvet kazancı ya da kaybı yoktur.

• Eşit kollu terazi ve tah-
P (Yük) F (Kuvvet) Kuvvet
terevallide yük kolu kuv-
Destek
Yük noktası vet koluna eşit olduğu
için kuvvet kazancı ya
Yük kolu Kuvvet kolu
da kaybı yoktur.

Destek
• Bu kaldıraç çeşidi kuvvetin yönünü değiştirir.
Bu kaldıraç türüne makas, kerpeten, pense, kriko, kayık küreği, eşit kollu terazi, tahterevalli, keser, levye, kargaburnu,
tırnak makası örnek verilebilir.

Yükün Arada Olduğu Kaldıraç
Kuvvet kolu, her zaman yük kolundan büyük olduğu için bu tür kaldıraçlarda daima kuvvetten kazanç vardır.
Kuvvet
P (Yük) F (Kuvvet) Yük Destek
Yük kolu noktası

Kuvvet kolu

Destek
Bu kaldıraç türüne el arabası, delgeç, ceviz kıracağı, menteşeli kapı, gazoz açacağı, buzdolabı kapısı, pencere örnek
verilebilir.

Kuvvetin Arada Olduğu Kaldıraç
Yük kolu, her zaman kuvvet kolundan büyük olduğu için bu tür kaldıraçlarda daima kuvvetten kayıp, yoldan kazanç
vardır.

F (Kuvvet) P (Yük) Yük
Kuvvet kolu Destek
Yük Kuvvet noktası
Kuvvet
Yük kolu

Destek
Destek noktası
Bu kaldıraç türüne cımbız, maşa, zımba, kürek, olta, tenis raketi, beyzbol sopası, kol, bacak, alt çene örnek verilebilir.

242 Basit Makineler