Page 67 - ATA YAYINCILIK 8. Sınıf Ben Korkmam Türkçe Soru Bankası

CÜMLEDE ANLAM

CÜMLE OLUŞTURMA / CÜMLE TAMAMLAMA

CÜMLE OLUŞTURMA

Bir cümleyi oluşturan sözler karışık hâlde olsa bile
Türkçeye mahsus bir cümledeki asıl yargıyı veren sözcüğü bularak ve Çevre felaketleri bir günde gerçekleşmez ----.
özellik olarak Türkçede sözcüklerin aralarındaki anlam ilgilerine dikkat ede- Bu cümle aşağıdakilerden hangisiyle tamam-
sözcüklerin yeri değişse rek cümleleri yeniden oluşturabiliriz. lanırsa anlam bütünlüğü sağlanmış olur?
de anlam çoğunlukla • ayak başın cezasını çeker akılsız A) bunun için devletlerin gerekli önlemleri al-
değişmez. Devrik cümle ması gerekir
yapıları Türkçede çok Bu sözcüklerle anlamlı bir cümle kurmak için
yaygındır. Bu nedenle ilk önce cümlenin asıl yargısını bulmalıyız. Bu B) öncelikle insanları bu konuda bilinçlendir-
aynı cümle farklı şekil- cümledeki asıl yargı çeker sözcüğüdür. Önce bu mek gerekir
lerde kurulabilir. Cümle sözcüğü cümlenin sonuna getiririz. Baş ve ayak C) ama doğaya gereken önemi vermezseniz
oluşturma sorularında arasında kurulan ilişkiden de yola çıkarak bu bir gün mutlaka gerçekleşir
cümlenin kurallı olması cümleyi şöyle düzeltiriz: D) doğa, her gün yeni bir başlangıç yapmaya
için yükleminin sonda, Akılsız başın cezasını ayak çeker. hazır olarak uyanır
öznesinin ise başta olma-
sı gerekir.

Örnek: 1. tüm bilgilerini
1. Arda 2. sana sorulan bir soruyu Bu tarz soruları çözmek için seçenekleri tek tek
2. aradı 3. yanıtlamadan önce cümlenin sonuna getiririz. Bu soruda anlam bü-
3. bu sabah 4. konu hakkındaki tünlüğünü sağlayacak ifade “C” seçeneğindedir.
5. hatırlamaya çalış
4. telefonla Cevap: C
Numaralanmış sözlerle anlamlı ve kurallı bir
5. seni
cümle oluşturulmak istenirse sıralama aşa-
Numaralanmış sözlerle ğıdakilerden hangisi olur?
kurallı bir cümle oluş-
turulması istendiğin- A) 1-3-2-4-5 B) 2-3-4-1-5
de; önemli olan Arda C) 2-4-1-3-5 D) 4-1-3-2-5 İyi bir yazar okuyucusunun önemini bilir, ----.
sözcüğünün başta, gitti Bu cümle aşağıdakilerden hangisiyle ta-
sözcüğünün ise sonda mamlanırsa diğerlerinden farklı bir anlam
yer almasıdır. Arada ka- Cümlenin doğru okunuşu “Sana sorulan bir so- ortaya çıkar?
lan sözler farklı şekillerde ruyu yanıtlamadan önce konu hakkındaki tüm A) yazarken okuyucusuyla empati kurmaya
sıralanabilir.
bilgilerini hatırlamaya çalış.” şeklindedir. Bu sı- çalışır
ralamayı veren seçenek “B” dir. B) onun isteklerini de göz önünde bulundurur
Cevap: B C) onun kendini değerlendireceğini düşünerek
yazar
CÜMLE TAMAMLAMA
D) ama okuyucuyu gözünde çok da yüceltmez
Bir cümlenin sonunda, başında veya ortasında bıra-
kılan boşlukları anlamın akışına göre uygun biçim-
lerde tamamlayabiliriz. Bir cümle onu yazan kişinin
isteğine göre sayısız şekilde tamamlanabilir ama “A”, “B” ve “C” seçeneklerini cümleye eklediği-
bir testte sorulduğunda seçeneklerden sadece biri mizde ortaya benzer anlamlar çıkarken “D” se-
cümleyi tamamlamak için uygundur.
çeneğinde tam tersi bir ifade yer almaktadır.
• “Kahramanı yazarın değil, ----.” cümlesi “yazar Cevap: D
kahramanının esiridir” şeklinde tamamlanabilir.

66