Page 54 - ATA YAYINCILIK 7. Sınıf Ben Korkmam Türkçe Soru Bankası

CÜMLEDE ANLAM

NESNEL - ÖZNEL ANLATIMLI CÜMLELER

NESNEL ANLATIMLI CÜMLELER • Kar başladığında sincap muhakkak yuvasında

Doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanabilen, kişisel görüş olmak ve rahat yatağında yatmak isterdi.
ve yorumlar içermeyen cümleler nesnel anlatımlıdır. • Yeni bir gezegen keşfettiği için mutlu olan uzay Nesnel anlatımlı cümle-
• Kars'taki bir köy okulunda eğitim alırken henüz 7 yolcusu, gemisini bu minik gezegene doğru çe- lerde cümlenin bildirdiği
yaşındaydı. virdi ve inecek bir yer aramaya başladı. yargının doğruluğu
veya yanlışlığı kişiden
• Güneşin etrafındaki tüm gezegenler aynı yönde
kişiye değişmez. Öznel
hareket etmez.
Aşağıdakilerden hangisi hayal ürünü bir cüm- anlatımlı cümlelerde ise
ledir? değişir.
(1) "Bugünlerde Bahar İndi", Yaşar Kemal'in ilk A) Homeros, "İlyada" adlı eserinde Hektor'un Örnek:
şiir kitabı. (2) Onun hikâyeleri, romanları şairane- kahramanlıklarını anlatır. "Antalya yılın altı ayında
liğin en yüce örneğini taşır. (3) Şiirlerini okuyunca B) Konuşurken kalpleri kırdığını düşünmez, aklı- kar altında kalır." cüm-
"Türk şiiri yeni bir usta kazandı." diye düşündüm. na geleni söylerdi. lesi nesnel bir cümledir.
(4) Destanları, halk edebiyatını, halk şiirini bilen C) Avni, seslerin geldiği yöne doğru neredeyse Çünkü Antalya'nın altı ay
bir düzyazı ustası, elbet şiirde de ustalığını gös- nefes bile almadan yürüdü. boyunca kar altında kal-
terecekti. madığı herkes tarafından
D) Çık dışarı ve benimle savaş, diye bağırdı mi-
Bu metindeki numaralanmış cümlelerin hangi- nik fare yuvasında yatan aslana. bilinir. Öyleyse bu cüm-
si nesnel bir yargı bildirmektedir? lenin yanlışlığı herkes
tarafından kabul edilir.
A) 1. B) 2.
C) 3. D) 4. "D" seçeneğinde anlatılan olay hayal gücüne da- Yani cümle yanlış bir
yargı bildirmektedir fakat
yalıdır. Bu ifade, gerçek olması mümkün olmayan
yargının yanlışlığı kanıt-
bir durumu anlatmaktadır.
lanabildiği için bu cümle
Metindeki 2, 3 ve 4. cümleler öznel anlatımlıdır. Cevap: D nesnel bir cümledir.
Bu cümlelerde yazanın kişisel düşünceleri en
yüce örnek, yeni bir usta, ustalığını göstermek
gibi ifadelerle ortaya konmuştur. 1. cümlede tüm
Torosların eteklerinde kalabalık ve şirin bir köyde
ifadeler nesneldir.
I II III IV
Cevap: A
üç yıldır yaşamını sürdürüyordu.

ÖZNEL ANLATIMLI CÜMLELER Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden
Bilimsel bir ispatı olmayan, anlatanın kendi kişisel hangisi cümleye öznellik katmıştır? Kişileştirme sanatının
görüş ve yorumlarını içeren cümleler öznel anlatım- A) I. B) II. olduğu cümleler aynı
lıdır. C) III. D) IV.
zamanda hayal ürünü
• Bu tavırların öğretmenlerinin hoşuna gitmiyor. cümlelerdir.
• Bana göre, bir ülkede hayvancılık ve tarım en Örnek:
önemli iki iş koludur. Bu cümledeki şirin sözcüğü cümleye öznellik kat-
mıştır. Cümlede yer alan diğer sözcüklerin doğru- "Yaşlı zeytin ağacı, söğüt
KURGUSAL (HAYAL ÜRÜNÜ) CÜMLELER
luğu ya da yanlışlığı kanıtlanabilirken bu sözcük fidanı için üzülüyordu."
Yazarının hayal gücüne dayanan, gerçekleşme- cümlesinde kişileştirme
herkes tarafından farklı karşılanabilecek bir duru-
si mümkün olmayan olayları ve durumları anlatan olduğu için bu cümle
mu anlatmak için kullanılmıştır.
kurgusal cümlelerdir. Daha çok masal ve fabllarda hayal ürünü bir cümledir.
kullanılır. Cevap: C

53