Page 120 - ATA YAYINCILIK 7. Sınıf Ben Korkmam Sosyal BilgilerSoru Bankası

EKONOMİ VE SOSYAL HAYAT

KONU DEĞERLENDİRME TESTİ - 21

1. Eskiden mesleki eğitimden geçmeyen biri dükkân açamazmış. Usta olmanın usul ve adabı varmış. Öncelikle bir
ustanın yanında “yamak” olabilmek için on yaşını doldurmak gerekirmiş. İki yıl “yamaklık” yaptıktan sonra “çırak”
olunurmuş. Yamaklıktan çıraklığa geçerken “şed” adı verilen bir tören düzenlenirmiş. Şed törenine çocuğun babası,
ustası ve şehirdeki esnafların piri de katılırmış. Çıraklığa yükselince haftalığı belirlenir böylece evine de katkısı olur-
muş. Üç yıl çıraklık yaptıktan sonra “kalfalığa” yükselirmiş. Bu dönemde mesleğin temel bilgilerini öğrenirmiş. Üç yıl
kalfalık yaptıktan sonra yine bir şed töreni ile “usta” olabilirmiş. Böylece kendine ait bir dükkân açabilecek yeterliliğe
sahip olurmuş.
Buna göre Ahilik teşkilatı ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
A) Mesleki eğitim veren bir kurumdur.

B) Eğitim aşamalarında usta-çırak ilişkisi vardır.
C) Sadece ahlaki eğitim vermek amacıyla kurulmuştur.
D) Nitelikli ve meslek ahlakı kazanmış kişilerin yetiştirilmesi amaçlanmıştır.

2. Ülkelerin ekonomik, sosyal ve kültürel gelişimlerinde rol oynayan en önemli faktörlerden biri de mesleki eğitimdir.
Bireylerin eğitim seviyeleri yükseldikçe nitelikli iş gücü ihtiyacı karşılanır, iş gücü verimliliği artar, bilimsel ve tekno-
lojik yenilikler hız kazanır. Anadolu’nun Türklerin ikinci ana yurdu hâline gelişi XI. yüzyılın ikinci yarısının başların-
dadır. Asya’dan göç eden zanaatkâr ve tüccar Türklerin yerli tüccar ve zanaatkârlar karşısında tutunabilmeleri için
aralarında bir kuruluş kurmaları gerekmiştir. Ayrıca bu kuruluş yardımıyla sağlam, dayanıklı mal yapabileceklerini
düşünmüşlerdir. Bu düşünce Ahiliğin kurulmasını sağlamıştır.

Buna göre Ahiliğin kurulmasıyla ilgili,
I. Nitelikli iş gücü ihtiyacının karşılanmasını amaçlamışlardır.
II. Meslek eğitiminin gelişmesi için kurulmuştur.
III. Kendi içlerinde birlik ve beraberliği sağlayarak kaliteli mal üretmeyi amaçlamışlardır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) Yalnız III. B) I ve II. C) II ve III. D) I, II ve III.

3. Ahilik millî bir kuruluş olarak XII. yüzyılda ortaya çıkmıştır. Lonca teşkilatına dönüşerek XX. yüzyıla kadar varlığını
sürdürmüştür. Lonca teşkilatının Ahilikten farkı, sadece Müslüman esnaf Ahi teşkilatına katılabiliyorken Loncalarda
gayrimüslim esnaflar da yer almıştır. Loncaların kuruluş amacı günümüzdeki meslek odaları gibi tüccar ve sanatkâr
olan üyelerin haklarını korumaktı. Her esnaf mutlaka bir loncaya kayıtlı olur, burada mesleki dayanışma ve yardım-
laşma içerisinde diğer meslek elemanlarıyla görüşmeler yapardı. Ülkede üretilen malların fiyatlarını loncalar denet-
ler, denetimden geçen mal damgalanır ve pazara sunulurdu. Bozuk mal çıkaran esnaf cezalandırılır ve pabucu dama
atılırdı.

Buna göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
A) Ahilik teşkilatına din, dil, ırk ayrımı yapılmaksızın herkes kabul edilmiştir.
B) Esnaf loncaları Ahilik teşkilatının devamı olarak etkinliğini sürdürmüştür.

C) Lonca geleneğinin günümüzdeki benzeri olan kuruluşlar meslek odalarıdır.
D) Loncalar ürünleri denetleyerek kalitesini belirlemişlerdir.

119