Page 207 - ATA YAYINCILIK 7. Sınıf Ben Korkmam Fen Bilimleri Soru Bankası

IŞIĞIN MADDE İLE ETKİLEŞİMİ

AYNALAR

• Çukur aynalarda düz ve küçük görüntü oluşmaz.
Çukur aynaların kullanıldığı yerler şunlardır: Çukur aynaların ışığı bir noktada toplayarak yansıtabilmesi özelliğinden yarar-
lanılmıştır. Güneş fırınları, çukur aynalar sayesinde yemek pişirmek için dağcılar, askerler ve arazide çalışanlar tarafından
kullanılır. Çukur aynalar odak noktalarına konulan ampulün ışığını asal eksene paralel yansıtır. Bu özelliği nedeniyle araba
farı, ışıldak, el feneri ve deniz fenerlerinde kullanılır. Dişçi aynası ve makyaj aynasında çukur aynalar, görüntüyü büyüterek
daha ayrıntılı gösterdiği için kullanılır. Mikroskop ve bazı teleskoplarda kullanılır.
Tümsek Ayna (Dış Bükey Ayna): Asal eksene paralel gelen ışığı dağıtarak yansıtan küresel aynaya tümsek ayna denir.
Yansıtıcı yüzeyi tümsek olan aynalardır. Tümsek aynanın ortasından geçtiği varsayılan doğruya asal eksen denir.

Asal eksene paralel gelen ışınlar aynanın arkasındaki bir noktadan
Aynanın Asal çıkıyormuş gibi birbirlerinden uzaklaşarak yansır.
arkası
Yansıtıcı F eksen Yansıyan ışınların uzantılarının aynanın arkasında birleştiği noktaya
yüzey (Odak odak noktası denir.
noktası)

Tümsek Aynalarda Görüntü Özellikleri: Tümsek aynalar ışığı dağıtarak yansıttığı için diğer
Görüntü aynalara göre daha geniş bir alanın görünmesini sağlar. Görüntünün boyu cismin boyundan kü-
çüktür. Görüntü; aynanın arkasında, düz ve sanaldır.
• Tümsek aynalar genellikle daha geniş bir alanın aydınlatılması ve daha geniş görüş alanı sağ-
lanması için çeşitli yerlerde kullanılır.
Tümsek aynaların kullanıldığı yerler şunlardır: Araba yan aynaları, mağaza güvenlik aynaları, virajlardaki aynalar, trafik
kontrol noktalarında arabanın altının kontrol edilmesini sağlayan aynalar, yolcu inişlerinin yapılmasını sağlayan, otobüs
kapılarının üzerindeki aynalar tümsek aynalardır.
• Bilim merkezi ve eğlence parklarında bulunan kahkaha aynalarında çukur, tümsek ve düz aynalar birlikte kullanıldığı
için komik görüntüler oluşur.

Yandaki şekillerin düz aynadaki görüntüleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

A) B) C) D)

Şekillerin aynaya uzaklıkları ile görüntülerinin aynaya uzaklıkları eşittir. Böylece şeklin iki
ucunun alacağı yer tespit edilir.
Görüntüler şekillerin simetriğidir. Böylece işaretlenen noktalar arasına şeklin aynaya yakın
olan kısmının görüntüsü de aynaya yakın olacak şekilde çizilir.
Yanıt C

206